Gelir vergisi nasıl hesaplanır?
Gelir vergisi artan oranlı bir tarifeyle hesaplanır. Yıllık vergi matrahı dilimlere ayrılır ve her dilime yalnızca o dilimin oranı uygulanır. Bu nedenle matrah bir üst dilime geçtiğinde verginin tamamı yüksek oranla hesaplanmaz; yalnızca üst dilime taşan kısım yeni orandan vergilendirilir. Dilim vergilerinin toplamı hesaplanan gelir vergisidir. Araç, her dilimdeki matrahı ve vergiyi tablo halinde gösterir.
Yasal dayanak
Tarife 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesinde düzenlenmiştir. Oranlar %15, %20, %27, %35 ve %40'tır. Dilim tutarları her yıl, Kanun'un 123. maddesi uyarınca Vergi Usul Kanunu'na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır. Ücret gelirleri ile ücret dışı gelirler (ticari kazanç, serbest meslek, kira gibi) için üçüncü dilimin üst sınırı farklıdır; araçta gelir türünü seçerek doğru tarifeyi uygulayabilirsiniz. 2022–2026 yıllarının tarifeleri araçta yer alır.
Örnek hesap
2026 yılı için 1.200.000 TL ücret dışı matrahta vergi şöyle hesaplanır: ilk 190.000 TL için %15 (28.500 TL), 190.000–400.000 TL arası için %20 (42.000 TL), 400.000–1.000.000 TL arası için %27 (162.000 TL), kalan 200.000 TL için %35 (70.000 TL). Toplam gelir vergisi 302.500 TL, ortalama oran yaklaşık %25,2'dir.
Ücretlilerde aylık kesintiler kümülatif matrah üzerinden yapılır; bunu brütten nete maaş hesaplama aracında ay ay görebilirsiniz.